XV Kongres Naftowców i Gazowników

AI w inżynierii
wiertniczej

XV Kongres Naftowców i Gazowników
Polski Kongres Naftowy i Gazowniczy 2026
Warszawa · 21–22 października 2026

Projekt Superwiertnik

AI w inżynierii
wiertniczej

Badania, własne modele i zastosowania

prof. dr hab. inż.Rafał
Wiśniowski
dr hab. inż., prof. AGHJan
Ziaja
dr inż.Krzysztof
Skrzypaszek
dr inż.Przemysław
Toczek
mgr inż.Tomasz
Kowalski
AGH w Krakowie · Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu01 / 22AGH · Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu

Praca inżyniera

Gdzie AI może pomóc?

Gdzie AI
może pomóc?

W dokumentacji, przygotowaniu danych
i sprawdzaniu założeń.

01Odszukać potrzebny zapis
02Zestawić dane z wielu źródeł
03Pomóc przygotować obliczenia

Zaczynamy od odpowiedzi, którą inżynier może sprawdzić.

Badania własne · pierwszy test: odpowiedzi na podstawie dokumentacji02 / 22AGH · Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu

Zespół AGH

Łączymy wiertnictwo i AI

Wiedza inżynierska

Wiertnictwo

Warunki pracy, parametry
i ocena poprawności wyniku.

Własne zaplecze

AI

Modele, dane do uczenia
i testy odpowiedzi.

Sprawdzamy, czy model pomaga
rozwiązać konkretny problem inżynierski.

AGH w Krakowie · Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu03 / 22AGH · Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu

Jak pracujemy

Dokumenty, uczenie i obliczenia

01

Model czyta wskazane dokumenty

Odpowiedź można odnieść do konkretnego fragmentu.

Działający system
02

Uczymy go na przykładach z branży

Sprawdzamy, jak uczenie zmienia odpowiedzi.

Własne badania
03

Łączymy go z narzędziami inżynierskimi

Obliczenia mają jawną metodę i kontrolę jednostek.

Kierunek rozwoju
Metody: Lewis i in., 2020 · Dettmers i in., 2023 · stan prac własnych: 18.10.202604 / 22AGH · Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu

Własna serwerownia

Wyciskamy maksimum z własnych kart

Poznaj naszą serwerownię: szafa z serwerami Ramanujan, ZX Spectrum, Atari 800 XL i Commodore 64.Karty graficzne NVIDIA Tesla V100 w serwerze.
24

karty Tesla V100 · trzy węzły GPU, wszystkie w pracy

C64

Duży model na 8 kartach
DeepSeek V4.1-Flash · ponad 500 mld parametrów

ATARI

Zaplecze Superwiertnika
8 kart · model 27B, dokumenty i obliczenia

ZX

Obliczenia deterministyczne
8 kart · ZX Spectrum

blisko 530tokenów na sekundę łącznie

1 mlntokenów kontekstu

2021rocznik kart

Bez chmury: dokumenty i modele zostają u nas.

Telemetria i pomiary własne · 20.10.2026 · NVIDIA Tesla V100 32 GiB05 / 22AGH · Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu

Obecne prace

Testujemy i szkolimy duże modele

Jeden z badanych modeli

DeepSeek
V4.1-Flash

552 mldparametrów sieci głównej

Długość kontekstudo 1 mln

tokenów, czyli fragmentów tekstu,
które model może uwzględnić naraz.

Badamy odpowiedzi oparte
na obszernej dokumentacji.

Na pięcioletnich kartach uruchomiliśmy model z ponad pół biliona parametrów. Sądzimy, że to wynik, który trudno pobić.

Wyniki dalszego eksperymentu dotyczą modelu Qwen, ocenianego osobno.

Pokaz na żywo · 1 z 2

Serwerownia i modele

Panel C64

Serwerownia
i modele

Sprawdzamy, co jest uruchomione
i jak korzysta z zasobów.

Otwórz panel C64
01

Węzły i karty GPU

02

Instancje modeli

03

Pamięć, obciążenie, historia

Po pokazie: jak przygotowujemy
wiedzę dla Superwiertnika.

Demonstracja działającego zaplecza · bieżący stan w panelu administracyjnym07 / 22AGH · Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu

Odpowiedzi z dokumentów

Pytamy model. Sprawdzamy źródło.

01

Pytanie
inżyniera

Czego potrzebujemy
do rozwiązania zadania?

→
02

Fragmenty
dokumentów

System wyszukuje treści
związane z pytaniem.

→
03

Odpowiedź
ze źródłami

Inżynier może otworzyć
przywołany fragment.

Samo wskazanie źródła nie dowodzi jeszcze poprawności odpowiedzi.

Metoda RAG · model otrzymuje wybrane fragmenty dokumentacji przy każdym pytaniu08 / 22AGH · Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu

Materiał do uczenia

Uczymy na przykładach z dokumentacji

3 000

przykładów w pierwszym
eksperymencie

Pytanie + dokument + odpowiedź
Skąd pochodzą?

Z fragmentów dokumentacji technicznej.

Jak powstają?

Są generowane automatycznie i filtrowane.

Co sprawdzamy?

Czy uczenie pomaga odpowiedzieć
i poprawnie wskazać źródło.

Dane projektu i zapis treningu · 12 października 202609 / 22AGH · Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu

Uczenie modelu

Po uczeniu sprawdzamy odpowiedzi

01

Przygotowanie przykładów

Dokumenty, pytania i oczekiwane odpowiedzi.

02

Uczenie modelu

Dostosowanie jego zachowania do zadań z branży.

03

Osobny test

Porównanie odpowiedzi przed uczeniem i po nim.

Zakończenie treningu to początek oceny przydatności.

Własny proces przygotowania danych i adaptacji · pierwszy przebieg: 12.10.202610 / 22AGH · Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu

Pierwszy eksperyment

Czy uczenie rzeczywiście pomaga?

A

Przed uczeniem

Model korzystający
z dokumentów.

B

Po uczeniu

Ten sam model po treningu
na przykładach z branży.

Te same pytania.

Te same fragmenty dokumentów.

Porównujemy odpowiedzi.

Badania własne · Qwen3-30B-A3B-Instruct-250711 / 22AGH · Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu

Rzeczywisty przebieg uczenia

Model uczy się. Czy odpowiada lepiej?

W trakcie treningu wartość funkcji błędu spadła z około 2,38 do 1,76.
Błąd na materiale treningowym · rzeczywisty zapis przebiegu
Co pokazuje wykres?

Model lepiej dopasował się do materiału treningowego.

Jakość odpowiedzi
sprawdzamy
w osobnym teście.

Wyniki własne · trainer_state.json, checkpoint 188 · trening z 12.10.202612 / 22AGH · Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu

Pokaz na żywo · 2 z 2

Superwiertnik w działaniu

Panel Superwiertnik

Superwiertnik
w działaniu

Od przygotowanych przykładów
do odpowiedzi z dokumentów.

DziśEkspert HDD
W szkoleniuSpecjalista od wierceń głębokich
Otwórz Superwiertnika
01

Stan przygotowania danych

02

Pytanie do dokumentacji

03

Odpowiedź i wskazane źródła

Po pokazie: ocena odpowiedzi
na wspólnym zestawie pytań.

Demonstracja procesu i odpowiedzi z RAG · pierwszy trening zakończony i oceniony13 / 22AGH · Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu

Pokaz na żywo · kompetencje

Co potrafi Superwiertnik

01

Solver w Rust

Jest z nim zintegrowany. W solverze zgromadzona jest cała baza wiedzy i deterministyczne rozwiązania.

02

Aspekty prawne

Uwzględnia je, gdy sytuacja tego wymaga, np. przy projektowaniu stanowiska maszyny wiertniczej.

03

Programowanie

Model koderski: materializuje pomysły inżyniera w kodzie z szybkością ok. 65 tokenów na sekundę.

04

Działa bez sieci

Po szkoleniu mieści się w komputerze o mocy porównywalnej z MacBookiem z 32 GB pamięci i pracuje odcięty od internetu.

Moc klastra jest potrzebna przede wszystkim do samego doszkalania modelu, metodą LoRA lub RAG.

Stan prac · październik 202614 / 22AGH · Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu

Sprawdzamy odpowiedzi

120 pytań. Dwa rodzaje zadań.

60

Pytań o wartość liczbową

Czy model podaje oczekiwaną liczbę?
Czy oznacza źródło?

60

Pytań bez odpowiedzi w danych

Czy model sygnalizuje brak informacji
zamiast dopowiadać odpowiedź?

Pierwsza ocena

Automatyczny test · ocena wstępna

Pilotaż automatyczny · n = 60 na grupę15 / 22AGH · Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu

Wynik szkolenia Superwiertnika

Szkolenie wyraźnie podniosło kompetencje

Ten sam test przed i po szkoleniu metodą RAG
0%25%50%75%100%przed szkoleniempo szkoleniuzmianaPokrycie odpowiedziobsługa programu · 35 pytań77,6%84,8%+7,2 ppPełne trafienieobsługa · 22 → 25 z 3562,9%71,4%+8,5 ppWskazanie źródłaobsługa · 34 → 35 z 3597,1%100%+2,9 ppWzory obliczeniowepokrycie · 20 pytań87,5%87,5%utrzymaneOdmowa przy pułapkach12 z 12 pytań100%100%0 zmyśleń
Odmowa zamiast zmyśleniapytania o rzeczy, których nie ma w danych
48,3%Model bazowyz dokumentami29 z 6018,3%Po uczeniu wagQLoRA11 z 60100%Superwiertnikmetoda RAG12 z 12

Model 27B · baza wiedzy 2567 → 4846 fragmentów · 67 pytań · ocena automatyczna · dwa pierwsze słupki z prawej: test 15.10, inny model.

Badania własne · szkolenie metodą RAG 20–21.10.2026 · wcześniejszy test 15.10.2026 · ocena automatyczna16 / 22AGH · Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu

Decyzja po teście

Uczenia wag nie wdrożyliśmy

Po pierwszym eksperymencie

Uczenia wag
nie wdrożyliśmy.

Pozostaliśmy przy modelu
sprzed dodatkowego uczenia.

Nie porzuciliśmy LoRA. Mimo słabych wyników pracujemy nad zmianą podejścia.

Oczekiwana liczba
i oznaczenie źródła

18przed uczeniem→3po uczeniu

Odpowiedzi spełniające oba warunki
spośród 60 pytań liczbowych.

Decyzja badawcza z 15 października 2026 · analiza pomocnicza odpowiedzi liczbowych17 / 22AGH · Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu

Ocena inżynierska

Inżynier sprawdza znaczenie odpowiedzi

Liczba w odpowiedziCzy jednostka i warunki stosowania są właściwe?
Przywołany dokumentCzy ten fragment uzasadnia odpowiedź?
„Brak danych”Czy informacji rzeczywiście nie ma w dokumentach?

Te pytania wymagają wiedzy o technologii wiertniczej.

Badania własne · projekt Superwiertnik18 / 22AGH · Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu

Dalszy kierunek badań

AI pomaga. Program liczy. Inżynier ocenia.

Model językowy

Porządkuje
dane

Parametry, dokumenty
i założenia

→
Program obliczeniowy

Wykonuje
obliczenia

Jawna metoda
i kontrola jednostek

→
Inżynier

Sprawdza
wynik

Warunki projektu
i decyzja techniczna

Tak przygotowujemy połączenie modeli z obliczeniami inżynierskimi.

Kierunek badań · rozdzielenie generowania tekstu, obliczeń i oceny eksperckiej19 / 22AGH · Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu

Przykład obliczeniowy

Reologia: wynik odnosimy do pomiarów

Punkty pomiarowe płuczki wiertniczej oraz dopasowana krzywa modelu Herschela–Bulkleya.
Punkty: pomiary · linia: dopasowany model

Model Herschela–Bulkleya

τ = τ0 + Kγ̇n

Dane pomiarowe
↓
Dopasowanie krzywej
↓
Ocena zgodności

AI może pomóc przygotować dane i opisać wynik.
Reogram płuczki wiertniczej · przykład obliczeniowy, poza testem odpowiedzi AI20 / 22AGH · Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu

Kolejne badania

Co sprawdzamy w następnym etapie?

01

Lepsze przykłady

Poprawne źródła i odpowiedzi „brak danych”.

02

Inne uczenie

Porównanie ustawień i intensywności treningu.

03

Ocena ekspertów

Nowe dokumenty, jednostki i warunki stosowania.

Cel

Odpowiedź, którą można rzetelnie zweryfikować w pracy inżynierskiej.

Plan dalszych badań · stan prac na 15 października 202621 / 22AGH · Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu

Dokąd zmierzamy

Agent „w walizce”

Kierunek rozwoju

Superwiertnik zamknięty w przenośnym komputerze: wiedza ekspercka, deterministyczny silnik obliczeń i sprawczość.

Działa odcięty od sieci.

01

Steruje sprzętem

Przez złącze USB-C, np. zdalnie zaprogramuje lokalizator DigiTrak.

02

Wspomaga projektowanie

Analizuje projekt i podpowiada rozwiązania.

03

Analizuje awarie

Ustala przyczyny na podstawie danych wejściowych.

04

Tworzy procedury

Postępowanie w takich sytuacjach, bliskie optymalnemu.

05

Prowadzi pocztę

Własną skrzynkę i pocztę użytkownika.

06

Prowadzi kalendarz

Terminy i spotkania użytkownika.

07

Naprawia zdalnie

Diagnozuje i naprawia inne komputery i urządzenia cyfrowe.

08

Zarządza komputerem

Obsługuje cały komputer inżyniera, także głosowo.

09

Obsługuje programy zdalnie

Np. pakiet Landmark na innym komputerze, „klikając za inżyniera”.

10

Dokumentuje pracę

Raporty, protokoły i notatki z przewiertu.

Kierunek rozwoju projektu Superwiertnik · cel prac, nie stan obecny22 / 22AGH · Wydział Wiertnictwa, Nafty i Gazu

Spis slajdów

    Sterowanie prezentacją

    ← → / spacja
    Zmiana slajdu
    F
    Pełny ekran
    N
    Notatki do bieżącego slajdu
    O
    Spis slajdów
    W
    Superwiertnik: pokaż / schowaj postać
    Home / End
    Otwarcie / zakończenie wystąpienia
    Esc
    Zamknięcie okna lub pełnego ekranu
    Widok wszystkich slajdów do drukuPobierz PDFPobierz prezentację offline